به ارز دیجیتال یا مجازی که با رمز نگاری ایمن شده باشد رمز ارز می گویند. در واقع به این معنی که دو بار خرج کردن یا تقلب در این ارزها ممکن نیست. بسیاری از رمزارزها شبکه‌هایی بدون مرکزیت هستند که بر مبنای تکنولوژی بلاک چین بنا شده‌اند. این تکنولوژی یک دفتر کار توزیع شده‌است که در شبکه‌ای پراکنده از کامپیوترها قرار دارد. یکی از بنیادی‌ترین ویژگی‌های رمزارزها این است که این ارزها از سوی هیچ مقام یا دولت مرکزی صادر نمی‌شوند. همین امر این ارزها را از مداخله‌های دولتی یا دست‌کاری از سوی دولت‌ها نیز مصون کرده‌است.
اولین رمزارزی که بر پایه بلاک چین راه‌اندازی شد بیت کوین (BTC) است؛ این رمز ارز همچنان معروف‌ترین و ارزشمند‌ترین رمز ارز موجود در جهان به شمار می‌رود. امروزه هزاران رمزارز جایگزین با سازوکارهای متفاوت و منحصربه‌فرد ایجاد شده که برخی از این ارزها در پی فورک بیت کوین ایجاد شده‌اند. این در حالی است که برخی دیگر از رمزارزهای جدید بدون وابستگی به بیت کوین و از طرح‌هایی ابتدایی ایجاد شده‌اند.
همچنی بخوانید: تفاوت ارزهای رمز نگاری شده با ارزهای دیجیتال
بیت کوین در سال ۲۰۰۹ از سوی فرد یا گروهی با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو ایجاد شده‌است. برخی از رمزارزهای رقیب در پی موفقیت بیت کوین روی کار آمده است و به نام آلت کوین شناخته می‌شود. این ارزها عبارت هستند از لایت کوین (Litecoin)، پیر کوین (Peercoin) و نیم کوین (Namecoin) همین‌طور اتریوم (ethereum)، کاردانو (Cardano) و EOS. امروز بازار رمز ارزها رشد بسیار شدیدی را تجربه کرده و ارزش بسیار زیادی دارد.
برخی از رمزنگاری‌هایی که در رمزارزها به کار گرفته می‌شود در آغاز برای استفاده در کاربردهای نظامی ایجاد شده بود. در برهه‌ای از زمان دولت به دنبال این بود که درست مانند محدودیت‌هایی که در زمینه اسلحه اعمال کرده‌است، قوانینی را برای کنترل رمزنگاری‌ها نیز اعمال کند. اما حق غیرنظامی‌ها برای استفاده از رمزنگاری از همان اولین تلاش‌های انجام شده در زمینه آزادی بیان مطرح و پایه‌گذاری شده‌است.
ملاحظات ویژه
تکنولوژی بلاک چین یکی از اجزای بنیادی و جدایی‌ناپذیر در عملکرد بیت کوین و دیگر رمزارزها است. این تکنولوژی برای بقای دفتر کار توزیع شده که شامل اطلاعات مربوط به تمام تراکنش‌هایی است که در شبکه انجام شده‌اند ضروری است. به این ترتیب ساختار اطلاعاتی برای این دفتر کار ایجاد شده‌است که در تمام نودهای موجود در شبکه به اشتراک گذاشته می‌شود و همه افراد حاضر در شبکه این اطلاعات را تأیید می‌کنند. از این گذشته هر یک از کامپیوترهای موجود در سیستم یک نسخه از این اطلاعات را نگه‌داری می‌کنند. هر بلاک جدیدی که در شبکه ایجاد می‌شود باید از سوی نودهای موجود در شبکه تأیید شود و در ادامه دیگر اعمال تغییر در تاریخچه تراکنش‌ها غیرممکن خواهد بود.
بسیاری از متخصصان بر این باور هستند که تکنولوژی بلاک چین از پتانسیل کافی برای استفاده در سیستم‌های آنلاین رأی‌گیری و جمعی برخوردار است. شرکت‌های مالی بزرگی مانند JPM (JPMorgan Chase) متوجه پتانسیل این تکنولوژی در کاهش کارمزدها و پردازش‌های مربوط به پرداخت شده‌اند. با این وجود از آنجایی که رمزارزها مجازی هستند و در یک پایگاه داده مرکزی ذخیره‌سازی نمی‌شوند، اگر فایل پشتیبان مربوط به کپی کلید شخصی فرد مفقود شود، اطلاعات مربوط به تراز مالی رمز ارز نیز به کلی پاک خواهد شد. در همین حین هیچ اثری از یک قدرت مرکزی، دولت یا سازمانی که به سرمایه شما دسترسی داشته باشد یا اطلاعات فردی شما را در اختیار داشته باشد نیز نخواهد بود.
مزیت ها
رمزارزها با وعده تسهیل انتقال سرمایه به شکل مستقیم بین دو طرف قرارداد روی کارآمدند. در این حالت دیگر نیازی به حضور شخص سوم قابل اعتمادی چون بانک یا شرکت‌های کارت اعتباری نخواهد بود. امنیت این تراکنش‌ها از طریق کلیدهای شخصی و کلیدهای عمومی تأمین می‌شود. در کنار این کلیدها سیستم‌هایی همچون سیستم‌های اثبات انجام کار (Proof of Work) یا اثبات سهام (Proof of Stake) نیز برای تأمین امنیت این تراکنش‌ها به کار گرفته می‌شوند.
در سیستم‌های مدرن رمز ارز کیف پول یا والت کاربر و یا آدرس حساب کاربری او دارای یک کلید عمومی است. در حالی که کلید خصوصی تنها در اختیار مالک حساب است و برای انجام تراکنش‌ها استفاده می‌شود. انتقال سرمایه با کمترین میزان کارمزد انجام می‌گیرد و به کاربر اجازه می‌دهد که از پرداخت کارمزدهای سنگین بانکی یا موسسات مالی اجتناب کنند.
همچنین بخوانید: دریافت رمز ارز رایگان با ایردراپ
عیب ها
طبیعت رمز ارز به گونه‌ای است که امکان ناشناس بودن را مهیا می‌کند. همین امر سبب شده‌است که تراکنش‌های رمز ارز به محلی برای انجام فعالیت‌های غیرقانونی تبدیل شود. اقداماتی از قبیل پول‌شویی و فرار مالیاتی برخی از این اقدامات هستند. در حالی که بسیاری از مدافعان رمزارزها ارزش زیادی برای ناشناس بودن خود قائل هستند و به مزایای محافظت از حریم شخصی به خصوص افرادی که از طرف دولت تحت فشار هستند، اشاره می‌کنند.
برخی از رمزارزها از دیگر انواع آن خصوصی‌تر هستند. به عنوان مثل بیت کوین برای انجام فعالیت‌های غیرقانونی گزینه نامناسبی است؛ چراکه تحلیل‌های جنجالی که روی شبکه بلاک چین بیت کوین انجام شده، مقامات را در دستگیری و پیگیری مجرمان یاری کرده‌است. سکه‌های دیگری وجود دارند که حریم خصوصی فرد را بیش‌تر حفظ می‌کنند. این سکه‌ها عبارت هستند از دش (Dash)، مونرو (Monero) یا زی‌کش (ZCash). پیگیری این ارزها از آنچه که تصور می‌کنید نیز دشوارتر است.
رمز ارز و انتقاد هایی که به آن وارد شده
از آنجایی که قیمت‌های بازار رمز ارز بر اساس میزان عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، نرخ نوسانات مبادله رمزارزها با دیگر ارزها بسیار زیاد است. چراکه طراحی بسیاری از رمزارزها با در نظر گرفتن نادر بودن این ارزها انجام شده‌است.
بیت کوین تاکنون شاهد فرازهای شدید و سقوط‌هایی در ارزش خود بوده‌است. این رمز ارز تا 20 هزار دلار ارزش یافت و در ادامه قیمت آن با ریزش شدیدی روبرو شد. برخی از اقتصاددانان، رمزارزها را زودگذر با عمری کوتاه و همچون حبابی تصور می‌کنند که در آستانه ترکیدن است.
نگرانی‌هایی در این خصوص وجود دارد که رمزارزهایی نظیر بیت کوین از پشتوانه‌ای چون طلا برخوردار نیستند. تعدادی از تحقیقات نشان داده‌است که هزینه تولید یک بیت کوین که به انرژی بسیاری قابل‌توجهی نیاز دارد مستقیما در ارتباط با قیمت بازار است.
بلاک چین‌های مورد استفاده در رمزارزها به شدت ایمن هستند. اما دیگر جنبه‌های رمز ارز چون مبادله و والت از خطر هک شدن در امان نیستند. در طی عمر بیت کوین، بازارهای مبادلاتی بسیاری مورد حمله هکرها قرار گرفته‌اند و در برخی از موارد میلیون‌ها دلار رمز ارز به سرقت رفته‌است.
با این وجود بسیاری از ناظران مزایای احتمالی رمزارزها چون امکان حفظ ارز در برابر تورم، تسریع تراکنش‌ها و تقسیم آن بر خلاف فلزهای ارزشمند و همین‌طور عدم کنترل دولت‌ها و بانک‌های مرکزی را به وضوح مشاهده می‌کنند.